web analytics

Eerbetoon aan Hurks met expo en veel aandacht in Jaarboek

Met een expositie in het Tongerlohuys en veel aandacht in het Jaarboek De Ghulden Roos krijgt architect Jacques Hurks (1890-1977), die zijn halve leven in Roosendaal woonde, de komende maanden een stevig eerbetoon. De tentoonstelling is van 13 december t/m 4 juni 2018, en gaat gepaard met activiteiten als lezingen, rondleidingen, wandelingen en fietstochten en zelfs een spoedcursus ‘Hurkshuizen herkennen’.

Aanleiding voor al deze aandacht is het feit dat Hurks veertig jaar geleden stierf. De architect ontwierp in heel West-Brabant huizen, scholen, kloosters, kerken en fabrieken. Bekende gebouwen waar hij zijn stempel op heeft gedrukt, zijn onder meer in Roosendaal het rijksmonument de Sint Josephkerk en huizen in de Ludwigstraat, Parklaan en Burgemeester Schoonheijtstraat. In de regio zijn het Sint-Annaklooster in Oudenbosch en het oude stadhuis in Steenbergen bekende gebouwen.

Minder bekend is dat Hurks zich ook bezighield met sociale woningbouw, bijvoorbeeld in de Wilhelminastraat en in de Roosendaalse Josephwijk. Op de tentoonstelling ‘De Amsterdamse School in West-Brabant. Bouwen met Jac. Hurks’ in het Tongerlohuys wordt op een digitale plattegrond een volledig overzicht van alle tot nu bekende gebouwen van Hurks getoond.

Lespakket
Bij de tentoonstelling hoort ook een lespakket. Maar liefst 1143 leerlingen uit groep 5 en 6 van basisscholen in Roosendaal en Halderberge gaan komend jaar op Hurkspeditie.

In de ‘Hurks Hunt’ bekijken ze hun eigen school en een film over de Sint-Josephkerk in Roosendaal. Vervolgens komen ze naar het Tongerlohuys voor de ‘Hurks Hike’, een speurtocht door de tentoonstelling. Hebben ze die volbracht, dan kunnen ze aan de slag met de ‘Hurks Hack’ om hun school à la Hurks op te pimpen.

Jaarboek
Hurks was, met name in zijn beginjaren, een aanhanger van de Amsterdamse School, een stroming in de kunst en architectuur vol maatschappelijke idealen, die gebruikt maakt van fantastische vormen. Het nieuwe Jaarboek De Ghulden Roos, de oudst bestaande historische reeks in de provincie, gaat geheel over architectuur in de regio met het accent op Hurks.

Zo wordt de Amsterdamse School belicht, is er aandacht voor architecten die tegelijkertijd met Hurks in West-Brabant actief waren en voor de kerken die Hurks ontwierp. Verder bevat het boek een levensschets van Hurks en wordt er verslag gedaan van gesprekken met mensen die Hurks nog persoonlijk hebben gekend. Het jaarboek bevat dit keer extra veel beeldmateriaal van Hurkspanden en koppelingen naar filmmateriaal.
Het Jaarboek De Ghulden Roos is vanaf medio december verkrijgbaar in het Tongerlohuys.

Sint Josephkerk
De Sint Josephkerh aan de Sint Josephstraat in Roosendaal (Burgerhout) is ook een Hurks-ontwerp. Een kerk met een bakstenen koepel van bijna negentien meter. Ongekend. Onmogelijk zelfs, volgens sommigen. De 32-jarige architect Jacques Hurks durfde het aan bij het ontwerpen van de Roosendaalse Sint Josephkerk. Om te bewijzen dat de koepel het ook zonder pilaren houdt, ging Hurks net voor het weghalen van de steunblokken op een steiger staan. Als de koepel het niet zou houden, zou hij door bakstenen worden verpletterd… (zie foto hieronder)

Hurkshuis
Echte kenners zien meteen of het een Hurkshuis betreft: zo verraden het bijzondere gebruik van bakstenen, horizontale lijnen, glas-in-lood en parabooldaken de hand van de bouwmeester. Bezoekers van de tentoonstelling krijgen een spoedcursus ‘Hurkshuizen herkennen’.
Hurks was een tijdgenoot van Berlage, Dudok en Rietveld. Films, foto’s, tekeningen en maquettes nemen de bezoekers van de expositie mee in de architectuur van het interbellum.

Voor sommige van zijn huizen ontwierp Hurks ook interieurs en zelfs meubels. Een aantal meubels staat in het Tongerlohuys opgesteld. Museum Het Schip, waarin de architectuur van De Amsterdamse School centraal staat, leende enkele stukken uit voor deze tentoonstelling.

❯ Meer op website Tongerlohuys
❯ Fotoalbum Sint Josephkerk en -toren op deze site

Foto boven: Een typisch Hurkshuis in de Ludwigstraat. Foto: Bea Hoeks

Hurks

Jacques Hurks, Foto Rembrandt, collectie West-Brabants Archief

Sint Josephkerk
De Sint Josephkerk van binnen. Foto Ad Verbiest, uit het album Sint Josephkerk en -toren